CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA CỘNG ĐỒNG DOANH NHÂN VCEO

Vì sao cuộc cách mạng xe điện lại diễn ra lúc này?

11/01/2022

Sau nhiều năm thảo luận từ các nhà sản xuất ô tô, ngành công nghiệp xe điện giờ đây đã chính thức được hình thành vì càng nhiều doanh nghiệp đặt cược tương lai của họ vào các phương tiện chạy bằng điện này.

Vào đầu năm 2021, các giám đốc điều hành của công ty xe ô tô điện Polestar đã vạch ra các kế hoạch bán xe đầy tham vọng tại Vương quốc Anh. Tuy nhiên, chỉ trong vài tuần, những kế hoạch này đã bị loại bỏ. Nhu cầu đã gia tăng tại thời điểm đó nên các mục tiêu mới cũng phải tăng theo. Hiện tại Polesta đã vận hành khoảng 1.000 lần lái thử mỗi tháng chỉ riêng tại nước Anh. Mỗi tuần, số lần chạy thử được đặt trước và ít nhất trong 1 giờ có hiệu lực.

Bốn năm trước, Polestar đã đặc biệt điều chỉnh động cơ đốt trong hiệu suất cao. Nhưng giờ đây nó đã được chuyển đổi thành một trong những công ty nỗ lực khai thác nhu cầu bùng nổ đối với ô tô chạy pin. Jonathan Goodman, ông chủ của Polestar, Vương quốc Anh, cho biết: “Đây không phải là thị trường ngách như cách đây hai hoặc ba năm.”

Nhu cầu tăng đột biến này đang hiện diện khắp nơi trên thế giới, từ Thượng Hải đến Stuttgart, Tokyo đến Toronto, và từ các thương hiệu mới cho đến những người khổng lồ lâu đời trong ngành. Ở châu Âu, cứ 12 chiếc xe được bán trên khắp lục địa thì có 1 chiếc chạy bằng pin. Nếu tính các mô hình hybrid sử dụng cả động cơ và pin, thì con số này sẽ tăng lên 1/3. Doanh số bán ô tô điện ở châu Âu đã tăng từ 198.000 chiếc trong năm 2018 lên 1,17 triệu chiếc trong năm nay.

Xe điện vẫn chỉ chiếm khoảng 1% tổng lượng xe du lịch toàn cầu, nhưng doanh số bán hàng đang tăng nhanh chóng. Theo BloombergNEF, trong vòng 4 năm, 1/4 số ô tô mới được mua ở Trung Quốc và gần 40% số ô tô được mua ở Đức là xe điện. Doanh số bán xe điện toàn cầu được dự báo sẽ đạt 10,7 triệu vào năm 2025 và sau đó là 28,2 triệu vào năm 2030. Gần đây, với nhiều người lái xe, xe điện không còn là một điều gì quá xa vời: họ tin rằng chiếc xe tiếp theo của họ là xe điện.

Dù bây giờ hay trước đây, một sự thay đổi chậm chạp trong cách vận hành của thế giới đột nhiên diễn ra với tốc độ nhanh chóng. Đó là những gì đang xảy ra với xe điện. Trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, sự chuyển đổi trong ngành công nghiệp ô tô đã đi từ bánh răng đầu tiên sang bánh răng thứ năm. Với tầm quan trọng của ngành sản xuất ô tô đối với nhiều nền kinh tế, sự rung chuyển đang bắt đầu khiến ngành công nghiệp tạo ra những tác động to lớn đến việc làm, phát triển đô thị và thậm chí cả địa chính trị.

Andy Palmer, cựu giám đốc điều hành Nissan, người đã giúp tung ra chiếc xe điện được sản xuất hàng loạt đầu tiên của ngành là Nissan Leaf vào năm 2010, tin rằng sự thay đổi này “giống như chuyển từ ngựa sang ô tô”. “Đó là cơn địa chấn, nó thay đổi mọi thứ, và đến mức độ mà bất kỳ người chơi nào không xoay sở đủ nhanh, không đầu tư, sẽ khó có thể tồn tại trong tương lai,” Palmer, hiện là Giám đốc điều hành của xe buýt điện cho biết công ty Switch Mobility.

Phần lớn sự chú ý xe điện đều tập trung vào thành công nổi bật của Tesla hoặc tham vọng mạnh mẽ của một nhóm các công ty Trung Quốc. Nhưng sự thay đổi quan trọng khác trong một hoặc hai năm qua là phản ứng của các nhà sản xuất ô tô lâu đời. Nhiều thương hiệu toàn cầu lớn nhất thế giới, từ Ford với xe tải F150 Lightning đến VW và dải ID của nó, hiện đang đặt ra tương lai của họ trên xe điện.

Theo McKinsey, ngành công nghiệp ô tô điện và xe hơi được kết nối đã thu hút hơn 100 tỷ đô la đầu tư kể từ đầu năm 2020. Đó chỉ là sự khởi đầu. Các nhà sản xuất ô tô đã đầu tư tổng cộng 330 tỷ đô la Mỹ vào công nghệ điện và pin trong 5 năm tới, theo tính toán từ công ty tư vấn AlixPartners, con số này đã tăng 40% trong 12 tháng qua. "Đây có phải là một điểm uốn (một sự kiện dẫn đến sự thay đổi đáng kể trong tiến trình của một công ty, ngành, lĩnh vực, nền kinh tế)?" hỏi Andrew Bergbaum, giám đốc điều hành tại AlixPartners. “Tôi nghĩ câu trả lời phải là có.”

Đầu năm nay, Mercedes-Benz được cho là đã phát minh ra ô tô có động cơ, đặt ra một trong những lịch trình tham vọng nhất của ngành. Từ giữa thập kỷ này, các hệ thống được sử dụng để chế tạo tất cả các xe của công ty Đức sẽ chuyển sang sản xuất các mẫu xe điện. Ola Källenius, giám đốc điều hành Daimler của chủ sở hữu Mercedes cho biết: “Chúng tôi đang trên một con đường tăng tốc rất nhanh so với những gì chúng tôi nghĩ thậm chí vài năm trước đây.

Sức ép làm sạch không khí

Tại sao chuyện này lại xảy ra lúc này? Một phần của lời giải nằm ở chính trị. Trong khi các nhà sản xuất ô tô đã nói nhiều năm về việc tung ra các mẫu xe điện, áp lực chính trị đã thúc đẩy họ nỗ lực phối hợp thực sự đầu tiên để bán chúng với số lượng đáng kể. Quy tắc phát thải trên khắp châu Âu đã dẫn đến làn sóng bán xe điện lớn đầu tiên vào năm ngoái. Theo LMC Automotive, có khoảng 734.000 mẫu xe pin đã được bán trên khắp lục địa vào năm 2020 mặc dù đại dịch ngừng hoạt động.

Các quy định đang được siết chặt. Trong vòng chưa đầy một tháng nữa, các chính phủ trên khắp thế giới sẽ tập trung tại Glasgow để tham dự hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP26, những đối tượng tham gia sẽ đề ra những cam kết nổi bật để giảm lượng phát thải của họ. Các kế hoạch đầy tham vọng nhằm mở rộng việc sử dụng xe điện là một trong những cách rõ ràng nhất để đạt được những mục tiêu đó.

Vương quốc Anh đã công bố kế hoạch ngưng việc bán ô tô chạy xăng và động cơ diesel hoàn toàn vào năm 2035, trong khi Na Uy theo đuổi ngày loại bỏ quyết liệt hơn vào năm 2025. EU đang đề xuất lệnh cấm trên thực tế vào năm 2035. Những cam kết này dự kiến sẽ đi kèm với các cam kết chi tiêu để giúp lái xe, trong số những thứ khác, lắp đặt các điểm sạc cần thiết để thuyết phục người tiêu dùng chuyển sang sử dụng điện.

Källenius nói: “Các chính phủ đang đặt cược tiền vào những phát ngôn của họ.” “Nhiệm vụ lớn nhất mà chính phủ và ngành công nghiệp có thể cùng làm là đầu tư cơ sở hạ tầng”. Không chỉ các chính phủ quốc gia đang giảm lượng khí thải. Một số chính quyền thành phố đang loại những chiếc ô tô đời cũ ở những con đường có vùng không khí sạch, thúc đẩy người lái xe ô tô ở ven đô chuyển sang các phương tiện sạch hơn, nhiều người trong số họ chuyển sang các mẫu xe điện.

“Vùng phát thải cực thấp” của London, nơi xử phạt những người lái xe ô tô cũ, mở rộng trong tháng này để bao gồm cả khu vực bên trong các đường vành đai tròn, một khu vực ảnh hưởng đến 2,6 triệu ô tô. Paris, Brussels và Amsterdam nằm trong số các thành phố thực hiện những chương trình tương tự, trong khi các hạn chế đối với các mẫu động cơ diesel cũ hơn được áp dụng ở nhiều trung tâm thành phố của Đức.

Mô hình hấp dẫn

Lý do lớn nhất cho cuộc cách mạng xe điện trên thị trường là nguồn cung phương tiện đi lại. Những chiếc xe hiện đã sẵn sàng để thu hút tất cả các tệp khách hàng. Cho đến nay, việc thiếu “sản phẩm” có sẵn (pin) là rào cản chính trong ngành ô tô điện. Tuy nhiên, các nhà sản xuất ô tô vẫn đang nỗ lực hết mình để sản xuất ra các mẫu pin hấp dẫn.

Sau nhiều năm quảng cáo rầm rộ các mẫu concept tại các triển lãm xe máy, các nhà sản xuất ô tô giờ đây đã cung cấp một loạt xe điện cho người mua, từ xe thành phố nhỏ đến xe gia đình lớn hơn, với hàng chục chiếc nữa sẽ được lên kế hoạch trong vài năm tới. Mặc dù nhiều loại xe vẫn đắt hơn xe chạy xăng, nhưng vẫn có chi phí vận hành thấp hơn đáng kể - thậm chí còn cao hơn khi giá xăng dầu toàn cầu tăng - trong khi hầu hết các chính phủ vẫn đưa ra các ưu đãi mua hàng hào phóng.

Theo tính toán của AlixPartners, hiện có khoảng 330 mẫu xe hybrid hoặc điện kết hợp pin và động cơ truyền thống đang được bán trên thị trường hiện nay, so với chỉ 86 mẫu cách đây 5 năm. Con số đó sẽ tăng lên hơn 500 vào năm 2025, trong bối cảnh hàng loạt các bản phát hành mới.

Khi dịch bệnh xảy ra vào năm ngoái, hầu hết các nhà sản xuất ô tô đã hạn chế chi tiêu cho tất cả trừ những dự án thiết yếu nhất. Việc phát triển động cơ đốt trong đã bị dừng lại, nhưng chi tiêu cho công nghệ điện thực sự tăng lên. Philippe Houchois, một nhà phân tích ô tô tại Jefferies cho biết: “Covid thực sự là một trong những trợ giúp tốt nhất cho ngành trong nhiều năm qua, bởi vì nó buộc họ phải có kỷ luật.

Ngay cả đối với các giám đốc điều hành có kinh nghiệm, tốc độ tiếp thu cũng đáng ngạc nhiên. Khi cựu giám đốc Renault, Thierry Bolloré nắm quyền lãnh đạo Jaguar Land Rover vào tháng 9 năm ngoái, ông đã bắt đầu vạch ra các kế hoạch điện khí hóa mà vào thời điểm đó hầu như không có. Trong sáu tháng để hoàn thiện chiến lược, ngành đã chứng kiến ​​sự “tăng tốc” đến mức các mục tiêu ban đầu bị loại bỏ cho các mục tiêu tham vọng hơn.

Tuy nhiên, bất chấp sự phấn khích, vẫn có sự thận trọng giữa các nhà sản xuất ô tô lớn nhất. Di chuyển quá nhanh có nguy cơ khiến những khách hàng hiện tại không thể hoặc không muốn chuyển sang làm việc, một số cảnh báo cho biết. “Nếu bạn nói rằng 50% thị trường ở châu Âu sẽ là điện thuần túy vào năm 2030, thì vẫn còn 50% còn lại, và nếu bạn nói rằng bạn sẽ không phục vụ [50% này] thì bạn đang tự đặt mình vào một rủi ro đáng kể, ”giám đốc điều hành của BMW Oliver Zipse cho biết.

Nhà sản xuất ô tô Đức đã tuyên bố sẽ phát hành một mẫu pin cho mọi hạng xe vào năm 2023, nhưng cũng đã đặt một lượng lớn các mẫu xe hybrid có thể lái một phần hành trình bằng năng lượng pin, trước khi sử dụng động cơ truyền thống của họ khi ra ngoài giới hạn thành phố.

Và trong khi doanh số bán xe điện đang bùng nổ ở cả châu Âu và Trung Quốc, cả hai thị trường vẫn phụ thuộc nhiều vào trợ cấp. Houchois nói: “Chúng tôi vẫn đang khuyến khích khách hàng mua xe điện ở châu Âu, và các chương trình khuyến mãi này vừa phải hơn ở Trung Quốc.”

Tốt dần theo thời gian

Một sự thay đổi nhanh chóng cũng là một lời mời cho sự gián đoạn. Ôtô điện, được thiết kế và sản xuất đơn giản hơn so với các mẫu xe dựa trên động cơ đốt trong, đã hạ thấp các rào cản gia nhập ngành công nghiệp một thời bất khả xâm phạm. Câu hỏi lớn đặt ra đối với các nhà sản xuất ô tô có tiếng là liệu họ có thể tạo ra tương lai thành công trước các mối đe dọa kép của các công ty khởi nghiệp - từ Tesla cho đến những người mới thành lập gần đây hơn - và số lượng lớn các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc đang khao khát giành lấy thị phần hay không.

Mặc dù Tesla đã đi từ thế mạnh này sang thế mạnh khác trong hai năm qua, nhưng những dấu hiệu gần đây cho các nhà sản xuất ô tô khác cũng khá tích cực. Trước đó, họ đã đạt được những tiến bộ công nghệ nhanh chóng. Những chiếc ô tô điện ban đầu được thành lập có phạm vi hoạt động hạn chế và tốc độ sạc kém. Sự ra mắt của Tesla Model S vào năm 2012, với phạm vi hoạt động 260 km giữa các lần sạc, đã đặt ra tiêu chuẩn ngành và gần đây mới được phù hợp với các bản phát hành mới nhất của Jaguar và Audi.

Nhưng các mẫu mới hơn từ những người chơi lớn cạnh tranh hơn về giá cả, phạm vi và hiệu suất. Polestar’s Goodman nói: “Thực tế là một chiếc xe điện hiện đại ngày nay là một chiếc xe đáng để lái. “Khi [cựu sếp Renault và Nissan] Carlos Ghosn nói ô tô điện là tương lai 10 năm trước, ông ấy đã sai. Nhưng họ đang có ngày hôm nay ”.

Các vấn đề dần được xử lý, chẳng hạn như sự chậm trễ nghiêm trọng đối với VW ID3 - chiếc xe điện chuyên dụng đầu tiên của hãng - do lỗi phần mềm có thể sẽ được khắc phục trong các mẫu xe tương lai khi các nhà sản xuất ô tô quen với việc sản xuất hệ thống mới hơn. “Có một trò đùa trong ngành rằng xe điện giống như bánh kếp; Houchois nói: cái đầu tiên là không tốt, cái thứ hai tốt hơn và cái thứ ba là ngon nhất.”

Bài viết khác